Àwọn ìkọlù Amẹ́ríkà nítòsí Òkun Hormuz Díẹ̀díẹ̀ fún Ọkọ̀ Ojú Omi Àgbáyé

Bí àwọn ìjàngbọ̀n láàárín Amẹ́ríkà àti Iran ṣe ń pọ̀ sí i, Strait of Hormuz—ọ̀kan lára ​​àwọn ipa ọ̀nà agbára àti ẹrù tó níye lórí jùlọ ní àgbáyé—ń dojú kọ ìṣòro ìdàrúdàpọ̀ tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí. Lẹ́yìn àwọn ìkọlù tuntun ti àwọn ọmọ ogun Amẹ́ríkà sí àwọn ibi tí wọ́n ti ń gbé ohun ìjà olóró Iran jáde àti àwọn ibi tí wọ́n ń fojú sí ní etíkun Strait of Hormuz, ọ̀nà omi yìí, tí ó gbé nǹkan bí ìdá márùn-ún nínú ìṣòwò epo ní àgbáyé, ti fẹ́rẹ̀ẹ́ dáwọ́ dúró. Àwọn ìgbì omi tí ó ti ṣe ti kọjá ọjà agbára, ó sì tàn káàkiri ẹ̀ka ìpèsè kárí ayé títí dé ọkọ̀ ojú omi, iṣẹ́ ṣíṣe, àti àwọn tábìlì oúnjẹ alẹ́ àwọn ènìyàn pàápàá.

Láti ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹta sí ọjọ́ ogún oṣù kẹta, àkókò ìbílẹ̀, iṣẹ́ ológun Amẹ́ríkà ní Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn pọ̀ sí i gidigidi. Àjọ Àárín Gbùngbùn Amẹ́ríkà kéde ní gbangba pé àwọn ọmọ ogun Amẹ́ríkà ń pa àwọn ibi tí àwọn ọmọ ogun ojú omi Iran ń pàdánù tí ó ń halẹ̀ mọ́ Strait of Hormuz àti àwọn ọkọ̀ ojú omi àgbáyé tí ó wà nítòsí. Nígbà kan náà, àwọn oníròyìn Amẹ́ríkà fihàn pé Pentagon ń gbèrò iṣẹ́ tó túbọ̀ lágbára jù bẹ́ẹ̀ lọ: Ẹgbẹ́ ọmọ ogun ojú omi US 31st tí ó ní nǹkan bí 2,200 ènìyàn ń lọ láti Japan sí Àárín Gbùngbùn Ìlà Oòrùn lórí ọkọ̀ ojú omi afẹ́fẹ́ kan, tí a retí pé yóò dé láàárín ọ̀sẹ̀ kan. A lè lo agbára yìí láti gba erékùsù Kharg, ibùdó tí ó tóbi jùlọ ní Iran láti kó epo rọ̀bì jáde, gẹ́gẹ́ bí agbára láti fipá mú Iran láti ṣí Strait of Hormuz.

Ìgbésẹ̀ ológun yìí wá sí ipò ìyípadà olóró láàárín Ísírẹ́lì àti Iran. Prime Minister Netanyahu ti Ísírẹ́lì gbà pé àwọn ọkọ̀ òfurufú ń kọlu àwọn pápá gáàsì Iran ṣùgbọ́n ó sọ pé òun yóò “tẹ̀lé” ìbéèrè Ààrẹ Amẹ́ríkà Trump láti “dáwọ́” àwọn ọkọ̀ òfurufú síwájú sí i dúró lórí àwọn ilé iṣẹ́ agbára. Síbẹ̀síbẹ̀, ìkópa taara ti àwọn ológun Amẹ́ríkà fihàn pé pẹ̀lú ìtura díẹ̀ ti bọ́m̀bù àwọn ilé iṣẹ́ agbára, ìjà ológun lórí àwọn ọ̀nà ọkọ̀ ojú omi ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀. Aláṣẹ Àárín Gbùngbùn Amẹ́ríkà tẹ́lẹ̀ rí, Frank McKenzie sọ ní tààràtà pé gbígbà tàbí pípa Erékùṣù Kharg run yóò fa “ìbàjẹ́ tí kò ṣeé túnṣe” sí àwọn orílẹ̀-èdè Iran àti àwọn ọrọ̀ ajé àgbáyé. Fún ilé iṣẹ́ ọkọ̀ ojú omi àgbáyé, ipò tí Strait of Hormuz wà lọ́wọ́lọ́wọ́ kò jẹ́ “ewu gíga mọ́,” ṣùgbọ́n ó jẹ́ “ìdènà” gidi.

Àkọ́kọ́, iye owó ìbánigbófò tí kò ṣeé ṣàkóso ló wà. Pẹ̀lú ìkọlù nígbà gbogbo lórí àwọn ọkọ̀ ojú omi oníṣòwò àti àwọn tí ó kú láàárín àwọn arìnrìn-àjò ojú omi, ọ̀pọ̀ ilé iṣẹ́ ìbánigbófò ti fagilé tàbí dín iṣẹ́ ìbánigbófò kù fún àwọn ipa ọ̀nà tí ó jọra. Ní ìdáhùnpadà,Globalinkti ṣe ifilọlẹ eto imulo ayanfẹ ti fifun iṣeduro ọfẹ. Fun alaye pato, jọwọ kan siGlobalink.

Èkejì, pípa Strait of Hormuz ní ipa lórí ju àwọn ọkọ̀ epo ọkọ̀ lásán lọ. Joseph Stiglitz, onímọ̀-ọrọ̀-ajé tó gba ẹ̀bùn Nobel, ṣàpèjúwe ipò náà gẹ́gẹ́ bí “jíju bọ́m̀bù sí ọrọ̀-ajé àgbáyé.” Ní ọjọ́ ogún,Trump n tẹnu mọ́ ọn pé kí ó dín ìdàgbàsókè rẹ̀ kù bí epo ṣe ń ta $120.

Yálà ó jẹ́ ìhalẹ̀ àwọn ọmọ ogun Amẹ́ríkà láti gba àwọn erékùṣù náà tàbí ètò “owó” ti Iran, àwọn méjèèjì fihàn pé ṣíṣí ọ̀nà ọkọ̀ ojú omi pàtàkì yìí ti jìnnà sí i. Títí tí ìbọn náà yóò fi dákẹ́, ẹ̀wọ̀n ìpèsè ọjà kárí ayé lè fara da ìrora gígùn ti “ìdènà iṣan ẹ̀jẹ̀” yìí.